Kurtuluş mücadelesine ışık tutacak kararların alındığı Sivas Kongresi'ne ev sahipliği yapan, günümüzde Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi olarak hizmet veren binanın tarihi belgelerine ulaşmak için çalışma yapılıyor.
TBMM'ye devredilen binanın restorasyonunun yapılacağ ve sonra da Sivas Kongresi'nin ruhunu yansıtan modern ve güzel bir müzeye dönüştürüleceği ifade edildi.
Öncelikle binanın yapımına ait 150 civarında bir evraka ulaştıklarını belirten Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürü Kadir Pürlü, şu bilgileri verdi:
"Buradaki eğitim ve öğretim çalışmalarına yönelik bütün belgeler de toplandı. Binlerce belgenin taranması sonucunda şu anda elimizde 500 civarında belge var. Ayrıca binamızın eski fotoğraflarını da Yıldız Arşivi, Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve TBMM'den bulabildiğimiz kadarıyla topladık. Bir de binamıza ait Kurtuluş Savaşı yıllarında çekilmiş kamera görüntüleri vardı. Onların da yerlerini tespit ettik. Yavaş yavaş onları da arşivimize kazandırmaya çalışıyoruz. Örneğin General Harbord'un ekibinin Sivas'ta yaptığı çekimler, yine Almanlar Sivas'ı kare kare fotoğraflamışlar ve 1. Dünya Savaşı'nda ciddi bir fotoğraflama çalışması yapmışlar, onları da elde etmeye çalışıyoruz. ve TBMM'de Sivas ile ilgili görüşmeler, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Sivas ziyaretlerine ait kamera görüntüleri, bunların birçok kısmını Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema Televizyon Merkezi'nden temin etmeye çalışıyoruz. Neler olduğu belli ancak bu filmlerin restorasyon çalışması devam ettiği için şu anda elimizde değil bunlar. "
Dönemin Sivas Valisi Memduh Paşa tarafından 1892'de yaptırılan bina, 19. yüzyıl Geç Osmanlı Dönemi sivil mimarisinin güzel örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Sivas Kongresi'nin 4-12 Eylül tarihlerinde burada toplanmasıyla tarihsel bir kimlik kazanan, milli kurtuluş mücadelesine ışık tutacak kararların alındığı ve 1981 yılına kadar lise olarak kullanılan bina, günümüzde Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi olarak hizmet veriyor.
Milli mücadele yıllarında Mustafa Kemal Atatürk ve Heyet-i Temsiliye tarafından "Milli Mücadele Karargahı" olarak kullanılan binada, o yıllara dair izler günümüze taşınıyor. Milli mücadele döneminde Atatürk'ün "Cumhuriyet'in temelini burada attık" sözünü söylediği binada, Atatürk'e ait çalışma ve dinlenme odası ile tarihi kongre salonu, kongrenin yapıldığı günlerdeki haliyle muhafaza ediliyor.
Tarihi bina bir süre önce imzalanan protokolle restorasyon yapılmak üzere TBMM'ye devredilmişti.
